تاریخ انتشار:98/6/3 - 10:59
شماره مطلب:139863
بحث اين هفته حلقه هاي صالحين پايگاه بسيج فرهنگيان شهيد رجايي

ساحت های 6 گانه سند تحول در مقياس جهاني

حجت الاسلام والمسلمين حسين درودي سرمربي حلقه هاي صالحين پايگاه بسيج فرهنگيان شهيد رجايي محور بحث اين هفته  را ساحت هاي 6 گانه سند تحول در جهان بيان كردند. به گزارش روابط عمومي مركز بسيج فرهنگيان حوزه ستادي ايشان با اشاره به ساحت هاي فوق ورويكرد جهاني مباحثي را مطرح ودرادامه طرح درس اين هفته را به شرح زير بيان داشتند:

 ساحت های 6 گانه سند تحول 

ب-(معرفت شناختی (epistemology)

1-3-1 انسان نسبت به شناخت هستي و درك موقعيت خود وديگران در هستي توانايي دارد.

همچنان که وجود واقعياتی خارج از ذهن، برای هر انسان امری بديهي و ترديد ناپذير است، امكان شناخت اين واقعيات) دست يابي و شكل گيري دانش) نيز امری است بديهی كه جاي انكار و يا حتي ترديد ندارد . به بيان ديگر، جهان هستي قابل شناسايي است و انسان توانايي شناخت آن را دارد. خداوند اين توانايي را به انسان عطا كرده است.دعوت به شناخت ابعاد و مراتب مختلف هستي و اشاره به پديده هاي آفاقي و انفسي در قرآن، نشان از قدرت بشر براي شناخت دارد. هم چنين، اشارة قرآن به تعليم بشر توسط خدا، دلالت برفعليت يافتن اين امكان داردکه همين علم انسان زمينة انتخابگري و مسئوليت و كرامت آدمي است و در نتيجه سجود فرشتگان . را در برابر او فراهم آورده است.(مبانی سند ص-78) 

الف) «ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی»

به طورکلی دو گونه تربیت دینی قابل تصور است: نخست تربیتی که چهارچوب بنیادی و اصول آن بر اساس دین و آموزه های دینی باشد .این شکل از تربیت دینی در مقابل تربیت سکولار قرار دارد و همه ی ابعاد یک نظام را بر اساس مبانی معیارهای دینی شامل میشود .در مجموعه ی حاضر از این مفهوم با تعبیر تربیت اسلامی یاد شده است و همه ساحت های تربیت را در برمی گیرد .دوم، بخش خاصی از تربیت که برای تقویت روند دینداری و دینورزی متربیان صورت می پذیرد .در این شکل از تربیت، اعتقادات و مناسک دین خاصی موردتوجه قرار میگیرد و متربی برای رسیدن به ایمان و باور و عمل به آنها تربیت می شود (البته مطابق قانون اساسی کشور ما، اقلیتهای دینی و مذهبی رسمی در

تعلیم دین و مذهب خود به فرزندانشان آزادند .)به همین دلیل و برای تمایز این دو شکل از تربیت دینی، نوع اخیر را تربیت ساحت اعتقادی و عبادی نام نهادهایم و به سبب نزدیکی و خویشاوندی اخلاق و دین، در مجموع ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی نامگذاری شد. (مبانی سند تحول222 :1390)

ه-( مبانی دین شناسی ( philosophy of religion)

1-5-1دين حقيقت واحدي است كه از سوی خدا برای هدايت بشر به سوی سعادت حقيقی وجاويد فرستاده شده است و شرايع توحيدي مصاديق متكامل آن محسوب مي شوند؛ خاستگاه ومقصد دين حق (=اسلام)، فطرت انسان و شکوفائی آن است.

دينِ حق مجموعه ای از اعتقادات و قوانين وارزش های متناسب با آن هاست که از سوی خدای حکيم برای راهنمايی انسان ها به سوی کمال شايستة ايشان توسط پيامبران الهی فرو فرستاده شده است. باور به خداوند يگانه، معاد و نبوت، هستةاعتقادي مشترك همةاديان توحيدي(شرايع ابراهيمي) می باشد؛همچنان که لزوم عبادت و اطاعت خداوند، رعايت تقو اي الهي و پاسداشت اصول و ارزش هاي اخلاقي و انساني نيز در همة آن ها مورد تأكيد است. البته، دينِ حق )به معناي اخص( در دوران حاضر همانا اسلام به معناي خاص آن است كه بر پيامبر اکرم حضرت محمد مصطفی (صلی الله عليه واله وسلم) توسط جبرئيل امين نازل شده و با دو خصوصيت جهاني بودن و جاودانگي، خاتم همة شرايع توحيدي به شمار مي آيد وآموزه های آن در تلائم کامل با سنن جاويد آفرينش، فطرت پاک آدمی و احکام عقل سليم است . لذا بيان دين اسلام در مورد حقايق اعتقادي، اصول اخلاقي و قوانين كلي زندگي آدمي تمام و كامل است و اعتبار و صحت آن به وقت و مخاطب معيني محدود نيست.(مبانی سند ص-107)

ب) «ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی»

ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی ناظر به کسب شایستگیهایی است که متربیان را قادر میسازد تا شهروندانی فعال و آگاه باشند و در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی مشارکت کنند .قلمرو ساحت تربیت اجتماعی سیاسی شامل موارد زیر است: ارتباط مناسب با دیگران (اعضای خانواده، خویشاوندان، دوستان، همسایگان و همکاران...)، تعامل شایسته با نهاد دولت و سایر نهــادهای مدنی و سـیاسی (رعایت قانون، مسؤولیتپذیری، مشارکت اجتماعی و سـیاسی، پاسداشت ارزشهای اجتماعی)، کسب دانش و اخلاق اجتماعی و مهارتهای ارتباطی (بردبـاری، وفـاق و همـدلی،   درک و تعامل میان ، درک و فهم اجتماعی، مسالمتجویی، درک و فهم سیاسی، عدالت اجتماعی فرهنگـی، تفاهم بینالمـللی، حفظ وحـدت و تفاهم، تواناییهای زبان ملی (فارسی) محلی، جهانی (عربی،   .) و انگلیسی و ...) است (سند تحول بنیادین، 302-303 :1390)

ج-(انسان شناسی - Anthropological))

1-2-1. انسان موجودي است مرکب از جسم و روح :دو حيثيت در هم تنيده و مرتبط.

وجود انسان، توأمان دو جنبة مادي و غيرمادي دارد: هم جسم و كالبددارد؛ هم روح. اما انسان از دو حقيقت بيگانه تركيب نشده است و اين روح از آن بدن بيگانه نيست ؛ بلكه به رغم تفاوت هاي اساسي، ميانشان ارتباطي وثيق برقرار است و به شكلي متقابل از هم تأثير مي پذيرند. در حقيقت بدن و روح مراتب يک وجود شخصي واحد و متصل به هم اند و اين دو وجه و دو جنبة وجود انسان،  بر هم تأثير و تأثر مداوم و متقابل دارند. (مبانی سند-ص 57)

ج) «ساحت تربیت زيستی و بدنی»

ساحت تربیت زیستی و بدنی بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر به حفظ و ارتقای سلامت و رعایت بهداشت جسمی و روانی متربیان در قبال خود و دیگران، تقویت قوای جسمی و روانی،  ، مبارزه با عوامل ضعف و بیماری، حفاظت از محیط زیست و احترام به طبیعت است (مبانی سند تحول بنیادین 305 : 1390))

1-4-1 اعتبار ارزش هاي حقيقي بر واقعيت هاي مربوط به عمل آدمي و نتايج آن تكيه دارد.

هرچند ارزش ها )به لحاظ چيستی( از سنخ مفاهيم و گزاره هايي اعتباري هستند، به طوری كه انسان ها به نوعي در مقام عمل به آن ها ملتزم و پاي بندند و به مفاد آن ها يا بر اساس آن ها اقدام و رفتار مي كنند ، اما بايد دانست که اولاً اين اعتبارات، در مقام ارزشگذاری تنها در ارتباط با واقعيات ومفاهيم حقيقي و با تكيه بر آن ها قابل اعتنا و طرح اند و در غير اين صورت، از خود وجود مستقلي ندارند. به بيان ديگر، ارزش ها (بايدها و نبايدهاي ارزشي) بيانگر رابطة ضروري خاصي است كه برحسب علّيّت و سببيّت، بين عمل اختياري فرد و نتيجة مترتب بر آن ١وجود دارد. در واقع، وراي اعتبار مفاهيم ارزشي و مقدم بر آن، واقعيتي (يعنی رابطه اي واقعي ميان عمل اختياري و نتيجة آن) وجود دارد كه خود در زمره ي مفاهيم ارزشي نمي گنجد، اما ثبات و اعتبار ارزش به آن بستگي دارد ، بنابراين، تنها برخي از ارزش ها را مي توان، به تبع مباني و منشأ انتزاع خويش، از ارزش های حقيقي به شمار آورد. درغير اين صورت، اگر مفاهيم و گزاره هاي ارزشي، بدون نظر به واقعيات عيني، تعيين و ارائه شوند صرفاً اعتباراتي خواهند بود كه به احساسات، عواطف، سليقه ها، اميال و خواهش هاي افراد، مستند هستند و لذا به لحاظ منطقی نمي توان بر آن ها احكام و آثاري مترتب نمود؛ ثانياً تحقق ارزش های حقيقی در مقام عمل به آنها، مستلزم واقعيت يافتن نوعی کمال وجودی (تکامل) درآدمی است که عبارت است از آثار ونتايج واقعی اعمال اختياری انسان در وجود خود او(علاوه برنتايج وپيامدهای بيرونی عمل آدمی نسبت به ديگران)، همان طوری که واقعيت يافتن ضد ارزش ها نيز در زندگی آدمی زاده، لاجرم به سقوط و انحطاط وجودی او از مقام شايستة انسان منجرمی شود. بنابراين در تحليل نهايي از منظر اسلامی، می توان گفت که ارزش ها (احكام عملي اعتباري( در مرحلة نخست )ارزش گذاری( مبتني است بر واقعيت هاي ثابت وجود آدمي كه ويژگي هاي اساسي و محوري آفرينش انسان است و از آن ها به فطرت و طبيعت ياد مي شود و در مرحلة بعد نيز تحقق ارزش ها و عمل به آن ها ناظر به رابطه اعمال اختياری انسان با كمال وسعادت حقيقی او و موجب تکامل واقعی آدمی واشتداد وجودی اوست که امری واقعی و حقيقی- نه سليق های ونسبی يا خيالی و اعتباری محض- است.(مبانی سند ص-)

د) «ساحت تربیت زيبايی شناختی و هنری»

 ساحت تربیت زیباییشناختی و هنری بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر به رشد قوهی خیال و پرورش عواطف، احساسات و ذوق زیباییشناختی متربیان (توان درک موضوعات و افعال دارای زیبایی مادی یا معنوی توان خلق آثار هنری و قدردانی از آثار و ارزشهای هنری است (مبانی سند تحول 307 :1390)

الف- (مبانی هستی شناختی  (ontologh)

۱ ۱ ۱. جهان هستي واقعيت دارد؛ ولی هستي به طبيعت منحصر نيست.

در نگرش واقع گرای اسلامی وجود جهان، امری مسلم وبديهی است ؛ يعني جهانِ هستي مجموعه اي است به هم پيوسته از واقعيت هاي بس گوناگون، كه هيچ شك و ترديدي در اصل وجود آن راه ندارد. در جهان بينی الهی اسلام، مفروض دانستن اين مبنا كاملاً مشخص و برجسته است  و در آموزه های اسلامی از انسان خواسته شده تا در شناخت خود و محيط خويش فارغ از پندارها و ذهنيات، هر چيز را همان طور كه هست، با همة خصوصيات واقعي اش و با همة ابعاد مختلف و پيوستگي ها و وابستگي هايش بشناسد.(مبانی سند ص-49)

 امام المتقین علی علیه السلام بنگرند که فرمود: «فَمَا خُلِقْتُ لِیَشْغَلَنِی أَکْلُ الطَّیِّبَاتِ کَالْبَهِیمَةِ الْمَرْبُوطَةِ هم‌ها علف‌ها أَوِ الْمُرْسَلَةِ شغل‌ها تَقَمُّمُهَا تکترشُ مِنْ أَعْلَافِهَا وَ تَلْهُو عَمَّا یُرَادُ بِهَا أَوْ أُتْرَکَ سُدًی أَوْ أُهْمَلَ عَابِثاً أَوْ أَجُرَّ حَبْلَ الضَّلَالَةِ أَوْ أَعْتَسِفَ طَرِیقَ الْمَتَاهَة» (6) یعنی: مرا نیافریده‌اند، تا خوردنیهای گوارا سرگرمم سازد، چون چهار پای بسته که به علف پردازد، یا آن که واگذارده است و خاکروبه‌ها را به هم زند و شکم را از علفهای آن پر سازد، و از آنچه بر سرش آرند غفلت دارد، یا مرا وانهند یا به بازی سر دهند یا ریسمان گمراهی را کشان باشم و یا بیخودانه در سرگردانی‌ها گردان! انسان آفریده نشده است تا خوب بخورد و خوردن چرب و شیرین او را به خود مشغول سازد، همانند چهارپایی که او را به آغل بسته و کاه و علف جلویش ریخته باشند که تمام تلاش و هدفش همانست و یا حیوان افسار گسیخته‌یی که تمام وقت خود را صرف به هم زدن زباله‌ها برای پر کردن شکمش می‌کند، ولی از سرنوشت خویش بی‌خبر است. یعنی نمی‌داند برای چه پروار می‌شود؟

و) «ساحت تربیت اقتصادی و حرفه ای»

ساحت تربیت اقتصادی و حرفهای بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر به یکی از ابعاد مهم زندگی آدمی یعنی بُعد اقتصادی و معیشتی انسانهاست .این ساحت ناظر به رشد تواناییهای متربیان در تدبیر امر معاش و تلاش اقتصادی و حرفهای است (اموری نظیر درک و فهم مسائل اقتصادی، درک و مهارت حرفهای، التزام به اخلاق حرفهای، توان کارآفرینی، پرهیز از بطالت و بیکاری، رعایت بهرهوری، تلاش جهت حفظ و توسعهی ثروت، اهتمام به بسط عدالت اقتصادی، مراعات قوانین کسبوکار و احکام  معاملات و التزام به اخلاق و ارزشها در روابط اقتصادی) (مبانی سند تحول بنیادین،1390-309)

ی) «ساحت تربیت علمی و فناوری»

ساحت تربیت علمی و فناوری بخشی از جریان تربیت رسمی و عمومی است که ناظر به کسب شایستگیهایی (صفات و توانمندیها و مهارتها )است که متربیان را در شناخت و بهرهگیری و توسعهی نتایج تجارب متراکم بشری در عرصهی علم و فناوری یاری کند تا براساس آن متربیان قادر شوند، با عنایت به تغییرات و تحولات آینده، نسبت به جهان هستی (نگاه آیهای به هستی )و استفاده و تصرف بینشی ارزشمدار کسب کنند. ترکیب نگاه آیهای و ابزاری منجر به ،) مسئولانه در طبیعت (نگاه ابزاری تصرف و بهرهگیری مسئولانه از طبیعت منجر خواهد شد که میتواند به یک راهبرد اساسی در نگاه انسان به طبیعت و حفظ و مراقبت از آن بینجامد. لذا این ساحت از تربیت ناظر به رشد توانمندی افراد جامعه در راستای فهم و درک دانشهای پایه و عمومی، کسب مهارت دانشافزایی، بهکارگیری شیوهی تفکر علمی و منطقی، توان تفکر انتقادی، آمادگی جهت بروز خلاقیت و نوآوری و نیز ناظر به کسب دانش، بینش وتفکر فناورانه برای بهبود کیفیت زندگی است ( مبانی سند تحول 1390-311)

هر گونه اقدام و تدبير هدفمندی است که مربيان در فرايند تربيت برای تحقق اهداف اين فرايند نسبت به متربيان طراحی واجرا می کنند که اهم آن ها عبارت اند :

((مقتضيات تربيت1-3-4))

(فراهم کردن امکانات مقدماتی و شرايط محيطی مناسب(2- (تأديب -تعليم- تزكيه(تطهير)3 -تبيين4-تذکر و موعظ5- انذار وتبشير6- پرسش وپاسخ7- امر به معروف ونهی از منکر 8- تشويق و تنبيه9- ابتلا وآزمایش  - مبانی سند تحول

((موانع تربيت))

2 -3-4 - عنوان موانع تربيت به امور و پديده هايی اطلاق می شود که در تحقق اهداف فرايند تربيت تأثير منفی دارند. البته اين موانع ممکن است بيرونی يا درونی، در اختيار مربيان و يا خارج از اختيارايشان باشند و برخی از مهم ترين آن ها را می توان چنين برشمرد:1- دنيا طلبی وهوای نفس2-  حاکميت رذائل اخلاقی نظير (لجاجت، تعصب، تکبر، غرور وخودرأيی)3 -فقر اقتصادی و کمبود وسايل ضروری معاش 4- احساس بی نيازی و خود کفايی 5- حکومت طاغوت )رهبران غير الهی( و مشرکان و ظالمان برجامعه 6- غلبة وسوسة شيطان و فکر وخيال باطل برفضای ذهن وانديشه 7- وجود شبهات فکری و عقيدتی 8-غفلت از ياد خدا 9- استفاده از غذا واموال حرام 10- دسترسی)مطلق و بی حد وحصر) به وسايل ترويج فساد وفحشا11- حضور )انفعالی ( در محيط آلوده (مبانی سند-ص 172)

((جان استوارت میل: یک انسان با ایمان، معادل 99 فرد علاقمند است))

 

 

 

افزودن نظر جدید

کد امنیتی
کد امنیتی برای جلوگیری از ارسال اسپم می باشد.
Image CAPTCHA
لطفا کاراکترهای تصویر را در کادر بالا وارد نمایید.

پیوندهای تصویری